Sáng sớm hôm sau, Lê Minh nhận từ tay Nội thị cục một bộ quan phục bằng vải thô màu xanh chàm — phẩm phục thấp nhất của hàng cửu phẩm thư lại, cùng một chiếc mũ phác đầu bằng the đen cứng ngắc.
Hắn đội mũ, cài then gỗ, chỉnh trang lại vạt áo rồi bước qua ngưỡng cửa của Trung thư sảnh.
Trung thư sảnh thời Lý sơ nằm ở phía đông nam của cấm thành, cách điện Thiên An chừng ba trăm bước. Đây là cơ quan đầu não chịu trách nhiệm tiếp nhận sớ tấu từ các đạo phủ gửi về, sao chép chiếu chỉ của hoàng đế, và lưu trữ toàn bộ các văn bản hành chính cơ mật của quốc gia.
Vừa bước qua cửa sảnh, một mùi giấy mục, mực nho và bồ hóng ẩm mốc ngột ngạt xộc thẳng vào mặt Lê Minh.
Bên trong sảnh đường rộng lớn chia làm ba gian. Gian chính là nơi làm việc của các vị quan lớn: Tham tri chính sự, Trung thư thị lang — những kẻ ngồi trên những chiếc ghế bọc nệm gấm êm ái, nhàn nhã nhấp trà sen và châu đầu bàn luận chính sự. Hai gian bên là nơi chen chúc của hơn ba mươi viên thư lại, án biện già trẻ khác nhau, ai nấy đều cắm cúi viết lách bên những chồng hồ sơ giấy bản cao ngất ngưởng.
Sự xuất hiện của Lê Minh — một gương mặt trẻ măng, áo quần mới tinh nhưng phong thái điềm đạm lạ thường — lập tức thu hút những ánh mắt soi mói từ khắp các góc phòng.
“Ai đấy? Đến nộp sớ hay tìm người?” Một viên thư lại trạc ngũ tuần, mặt rỗ như tổ ong, ria mép tỉa nhọn hoắt, ngẩng đầu lên khỏi đống sổ sách, giọng điệu hách dịch cất lên.
Lê Minh tiến tới, hai tay dâng lên bản bổ nhiệm có triện đỏ của Lại bộ:
“Tiểu lại Lê Minh, vâng mệnh triều đình đến nhận việc tại Trung thư sảnh, xin ra mắt vị đại huynh đây.”
Viên thư lại mặt rỗ — tên gọi Đỗ Quý, một án biện kỳ cựu đã ngồi lì ở Trung thư sảnh ngót mười lăm năm — liếc mắt nhìn tờ văn bằng. Khi nhìn thấy dòng chữ ‘Được bổ nhiệm theo chỉ dụ đặc cách của Thánh thượng’, đuôi mắt y khẽ giật một cái, nhưng trên mặt lập tức hiện lên một nụ cười khẩy đầy ác ý:
“À, thì ra là Lê thư lại mới tới. Nghe nói ngươi có quen biết chút đỉnh với bên quân doanh Long Tiệp phải không? Chà chà, người của nhà võ mà cũng đòi chen chân vào chốn văn mặc này cơ đấy.”
Tiếng cười khúc khích xì xào rộ lên từ mấy bàn viết lách xung quanh.
Lê Minh không hề tỏ vẻ khó chịu, khóe môi vẫn giữ nụ cười hòa nhã: “Tiểu lại tài hèn học mọn, chỉ mong được các bậc tiền bối đi trước chỉ bảo thêm.”
“Được thôi, đã là người mới thì phải biết kính trên nhường dưới.” Đỗ Quý đứng dậy, phủi phủi vạt áo, dẫn Lê Minh đi thẳng ra gian nhà kho tồi tàn nhất nằm ở góc tây bắc của Trung thư sảnh.
Cửa kho mở ra, bụi bay mù mịt khiến Đỗ Quý phải lấy tay che mũi ho sặc sụa. Bên trong là hàng chục chiếc hòm gỗ mục nát, hàng ngàn cuộn thẻ tre và giấy bản phủ đầy mạng nhện, chuột chạy sột soạt dưới chân.
“Đây là toàn bộ sổ sách thuế má, đinh bạ và số liệu trưng thu lương thảo của mười hai đạo từ năm Thuận Thiên thứ mười đến nay.” Đỗ Quý cười khẩy, giọng đầy đắc ý. “Mấy năm nay triều đình bận dẹp loạn biên viễn, không ai rảnh rỗi kiểm tra lại số liệu này. Tham tri đại nhân hạ lệnh trong vòng một tháng phải làm sạch mối mọt, đối chiếu lại toàn bộ số thuế thiếu hụt để Bệ hạ xem xét việc miễn thuế mùa xuân. Việc này giao cho ngươi đấy, Lê thư lại.”
Đây rõ ràng là một cái bẫy nhằm hạ nhục và vắt kiệt sức một kẻ mới tới. Khối lượng công việc khổng lồ này, dù có mười người làm cật lực suốt nửa năm cũng chưa chắc đã xong, huống chi hạn chỉ có một tháng. Nếu không hoàn thành, tội làm trễ nải quốc sự nhẹ thì phạt trượng, nặng thì tước chức đuổi về làm dân cày.
Những viên thư lại đứng lấp ló ngoài cửa đều lắc đầu thương hại, nhìn Lê Minh như nhìn một kẻ đã bước một chân vào tử lộ.
Thế nhưng, trái ngược với sự hả hê của Đỗ Quý, mắt Lê Minh lại sáng lên một tia phấn khích kỳ dị.
Hắn tiến đến chiếc hòm gỗ gần nhất, quỳ một gối xuống, nhẹ nhàng thổi bay lớp bụi dày trên một tập hồ sơ thuế lương cũ kỹ. Đối với những kẻ cổ nhân chỉ biết dùng bàn tính gẩy tay và ghi chép lộn xộn này, đống giấy tờ này là một cơn ác mộng.
Nhưng đối với một tiến sĩ sử học chuyên ngành kinh tế trung đại như hắn, nơi đây không phải là bãi rác.
Đây là một mỏ vàng.
Những con số tưởng chừng vô tri này chính là chiếc chìa khóa vạch trần mọi đường dây bòn rút ngân khố, mọi mối quan hệ ngầm giữa các quan lại địa phương và các đại thần trong triều đình.
“Đa tạ Đỗ huynh đã tin tưởng giao trọng trách.” Lê Minh quay lại, cúi đầu tạ ơn bằng một thái độ thành khẩn đến mức khiến Đỗ Quý phải ngẩn người nghi hoặc.
“Hừ, ráng mà làm cho xong. Đừng để đến lúc bị lôi ra đánh roi mới khóc lóc cầu xin!” Đỗ Quý hừ lạnh một tiếng rồi phất tay áo bỏ đi.
Cánh cửa kho khép lại. Lê Minh đứng một mình giữa biển giấy tờ bụi bặm, hít một hơi thật sâu mùi mốc meo quen thuộc. Hắn kéo chiếc ghế gãy lại gần cửa sổ, mở một cuộn sổ đinh bạ ra.
Ván cờ thứ hai: Cuộc chiến ngầm bằng ngòi bút và những con số đã chính thức bắt đầu.