Tháng Tư năm Thiên Thành thứ nhất, tiết trời Thăng Long chuyển dần sang đầu hạ. Những cơn mưa rào bất chợt làm tan đi cái nồm ẩm dai dẳng của mùa xuân, để lại bầu trời đêm cao vút và lấp lánh ánh sao trên mặt nước hồ Tây.
Đêm nay, phủ đệ của Thái úy Lương Nhậm Văn — vị huân thần đứng đầu hàng võ quan từ thời Tiền Lê đến nay — đèn đuốc sáng trưng.
Nhìn bề ngoài, đây chỉ là một buổi yến tiệc thân mật để các quan lại mừng công sau khi dẹp yên loạn Tam Vương và đón chào mùa hạ mới. Nhưng bất kỳ ai có chút nhạy cảm chính trị đều hiểu rằng, đây là cuộc chia chác chiến lợi phẩm ngầm giữa hai thế lực đang giằng co quyết liệt trong triều đình non trẻ: Phái Cựu thần Hoa Lư và Phái Tân thần Thăng Long.
Lê Minh trong bộ áo chàm thư lại cửu phẩm, tay bưng nghiên mực và xấp giấy điệp trắng muốt, đứng nép mình sau bức bình phong bằng gỗ gụ chạm hoa sen ở góc sảnh tiệc. Nhiệm vụ của hắn đêm nay là ghi chép lại các lời bàn của các quan về việc phân chia ruộng đất quân điền và lập danh sách các tướng sĩ được ân thưởng.
Một vị trí khiêm nhường đến mức vô hình, nhưng lại là nơi có thể nghe và thấy rõ nhất từng cử chỉ, từng giọt nước mắt cá sấu và từng nụ cười độc địa của những kẻ đang thao túng vận mệnh Đại Cồ Việt.
Trên chiếu tiệc bên tả là các lão tướng xuất thân từ vùng núi rừng Hoa Lư và Ái Châu: nước da ngăm đen vì dãi dầu sương gió, giọng nói oang oang như sấm, uống rượu bằng bát lớn và luôn quen tay vỗ vào chuôi đoản đao giắt bên hông. Đứng đầu là Thái úy Lương Nhậm Văn và tướng quân Vũ Đỗ. Họ là những kẻ đã đổ máu để dựng nên cơ nghiệp nhà Lý, và họ tin rằng giang sơn này mãi mãi phải thuộc về quyền kiểm soát của thanh gươm võ biền.
Ngược lại, trên chiếu tiệc bên hữu là các văn thần đại diện cho thế tộc Thăng Long và vùng đồng bằng châu thổ sông Cái: áo the lụa là phẳng phiu, râu tóc chải chuốt tỉ mỉ, cử chỉ khoan thai nhã nhặn, uống rượu bằng chén ngọc nhỏ từng ngụm một. Ngồi ở vị trí cao nhất bên hữu chính là Tham tri chính sự Đào Xử Trung — một nhân vật trạc ngoài bốn mươi, gương mặt tròn phúc hậu, nụ cười lúc nào cũng thường trực trên môi nhưng ánh mắt sâu hoắm như giếng cạn ngàn năm.
“Thái úy đại nhân,” Đào Xử Trung nâng chén ngọc, nghiêng mình cười hòa nhã hướng về phía Lương Nhậm Văn, “lần này cấm quân dẹp yên phản loạn cửa Quảng Phúc, uy chấn bốn phương. Nhưng việc an dân sau loạn mới là gốc rễ lâu dài. Đạo Ái Châu và Hoan Châu mấy năm nay hạn hán liên miên, nếu triều đình vẫn chiếu theo lệ cũ, bắt dân phu nộp đủ mười phần thuế lương để nuôi đại quân đồn trú, e rằng lòng dân sẽ sinh biến. Bản quan mạo muội đề xuất nên giảm thuế lương ba phần ở các đạo phía nam, chuyển việc trưng thu lương thực giao về cho Hộ bộ Thăng Long trực tiếp điều hành, Thái úy thấy thế nào?”
Một lời đề nghị nghe qua tưởng chừng như chan chứa lòng từ bi thương xót muôn dân. Nhưng tiếng ly rượu đặt mạnh xuống bàn của Vũ Đỗ đã xé tan bức màn đạo đức giả ấy.
Cạch!
“Đào Tham tri nói nghe nhẹ nhàng nhỉ!” Lão tướng Vũ Đỗ trừng mắt, râu cằm rung lên bần bật. “Giảm thuế lương ở Ái Châu, giao quyền thu lương về Hộ bộ? Nói toạc móng heo ra là các ông muốn tước đi kho lương độc lập của các đạo quân biên trấn để biến tướng sĩ chúng tôi thành những kẻ ngửa tay xin cơm bố thí của đám văn lại các ông chứ gì? Tướng sĩ chúng tôi đổ máu ở sa trường, không có gạo ăn thì lấy gì cầm gươm giữ cõi?”
Đào Xử Trung không hề nổi giận, nụ cười trên mặt y thậm chí còn rạng rỡ hơn:
“Vũ tướng quân đa nghi quá rồi. Đều là việc chung của Bệ hạ, chia việc cho rành mạch để tránh thất thoát ngân khố quốc gia, sao lại nói là tước quyền? Bệ hạ vừa lên ngôi, trăm mối tơ vò, chúng ta là bề tôi há chẳng nên vì triều đình mà san sẻ âu lo?”
Lương Nhậm Văn ngồi im lặng nãy giờ, lúc này mới chậm rãi vuốt chòm râu bạc, liếc nhìn Đào Xử Trung bằng ánh mắt sắc như chim ưng:
“Việc quân lương liên quan đến an nguy xã tắc, không thể vội vàng. Sáng mai trước điện Càn Nguyên, lão phu sẽ đích thân dâng sớ tâu rõ với Bệ hạ. Đào Tham tri không cần nhọc lòng lo lắng thay cho chư quân.”
Một câu nói dứt khoát chặt đứt mưu toan thâu tóm tài chính của phe Tân thần. Đào Xử Trung khẽ cụp mi mắt, giấu đi một tia hàn quang lạnh lẽo vụt qua đáy mắt, rồi lại thản nhiên nâng chén rượu lên chúc mừng:
“Thái úy đã nói vậy, bản quan đâu dám nhiều lời. Nào, cạn chén vì sự thái bình của vương triều!”
Đứng sau bức bình phong, ngọn bút lông trong tay Lê Minh thoăn thoắt lướt trên mặt giấy, nhưng trong đầu hắn, từng mảnh ghép chính trị đã bắt đầu khớp lại hoàn hảo.
Phe Cựu thần nắm binh quyền nhưng thiếu sự tinh tế về tài chính và hành chính; phe Tân thần của Đào Xử Trung nắm túi tiền và ngòi bút, đang tìm mọi cách bòn rút thực quyền của quân đội thông qua các thủ thuật sổ sách thuế má.
Và ở giữa hai làn sóng dữ dội đó, vị hoàng đế trẻ Lý Thái Tông đang âm thầm quan sát, chờ đợi một thời cơ để thâu tóm toàn bộ quyền lực về tay mình.