Ba ngày sau đại biến cửa Quảng Phúc, Thăng Long dần lấy lại nhịp sống thường nhật, dù mùi khói hương của tang lễ Tiên đế vẫn vấn vít khắp các ngõ phố.
Lê Minh được viên hoạn quan dẫn qua ba tầng cửa nách của Hoàng thành, tiến vào Thiên An điện.
Đây là tòa chính điện nguy nga bậc nhất của Thăng Long thời bấy giờ, dựng hoàn toàn bằng những thân gỗ lim ngàn năm từ vùng rừng Thanh Hóa kéo về, mái lợp ngói tráng men xanh biếc uốn lượn hình mây cuộn, cột điện chạm khắc rồng bốn móng thời đầu triều Lý — mộc mạc, khỏe khoắn nhưng uy nghi vô cùng.
Bên trong điện, trầm hương nghi ngút tỏa ra từ những chiếc đỉnh đồng lớn hình nghê.
Trên chiếc sập rồng chạm trổ hoa sen, Lý Thái Tông ngồi tĩnh lặng. Tân hoàng đế năm ấy vừa tròn hai mươi tám tuổi, gương mặt tuấn tú, mày kiếm mắt phượng, nhưng nơi khóe mắt đã hằn lên những nét mệt mỏi sau ba ngày đêm thức trắng xử lý chính sự và lo việc tang ma. Chàng khoác chiếc long bào màu vàng nghệ giản dị, bên hông vẫn đeo thanh đoản kiếm tùy thân chưa tháo rời.
Lê Phụng Hiểu đứng hầu bên dưới, cung kính chắp tay.
“Thảo dân Lê Minh, dập đầu bái kiến Hoàng thượng. Vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế.” Lê Minh quỳ sụp xuống tấm thảm gấm đỏ trải giữa điện, dập đầu đúng theo nghi lễ cổ xưa mà hắn từng nghiên cứu cặn kẽ qua các văn bản thời Lý.
Lý Thái Tông không vội cho hắn đứng dậy. Ánh mắt sâu thẳm, sắc như dao của vị minh quân lướt chầm chậm từ đỉnh đầu xuống đôi bàn tay gầy guộc của người thanh niên áo vải đang quỳ mọp dưới chân mình.
Không khí trong điện ngột ngạt đến mức có thể nghe thấy tiếng tàn hương rơi lách tách trên miệng đỉnh đồng.
“Ngươi chính là kẻ mà Phụng Hiểu nhắc tới?” Giọng nói của Lý Thái Tông vang lên, trầm ấm nhưng mang theo một uy lực bẩm sinh khiến người ta không dám nhìn thẳng. “Một thư sinh nghèo sao chép kinh thư, lại có thể nhìn ra được hướng gió đông bắc và sơ hở của rặng ổi phía tây nam?”
“Tâu Bệ hạ, thảo dân chỉ là kẻ may mắn.” Lê Minh vẫn giữ nguyên tư thế dập đầu, giọng nói bình thản, không nhanh không chậm. “Cha thảo dân trước kia từng là lính thú đồn trú ở biên ải, lúc lâm chung có truyền lại đôi điều về địa hình sông nước Thăng Long. Thảo dân ngày ngày đi lại chép kinh, thấy người ngựa của phiên phủ qua lại khác thường, lại thêm hướng gió đổi mùa nên mạo muội đoán mò, may nhờ oai trời của Bệ hạ và thần uy của Lê tướng quân nên mới giữ được bờ cõi an lành.”
“Đoán mò?”
Lý Thái Tông bỗng nhiên bật cười khẽ một tiếng, tiếng cười lạnh ngắt vang vọng trong gian điện rộng lớn. Hoàng đế đứng dậy, từng bước chậm rãi bước xuống thềm rồng, dừng lại cách Lê Minh đúng ba bước chân.
“Lê Minh, ngươi ngẩng đầu lên nhìn trẫm.”
Lê Minh từ từ ngẩng đầu. Hai ánh mắt chạm nhau giữa không trung. Một bên là vị đế vương nắm trong tay sinh sát đại quyền của cả một quốc gia, một bên là linh hồn vượt qua ngàn năm dông bão lịch sử.
Lý Thái Tông nhìn chằm chằm vào đôi mắt phẳng lặng như mặt gương không một gợn sóng của Lê Minh, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười đầy ẩn ý:
“Trẫm không thích kẻ dối trá. Người thường nếu lập được công to như thế, ắt đã đòi vàng bạc đất đai, đòi chức tước vinh hiển. Còn ngươi, chối bỏ hết mọi công trạng, đẩy hết vinh quang cho Lê Phụng Hiểu, chỉ xin một chân Thư lại coi sóc giấy tờ ở Trung thư sảnh. Ngươi nói cho trẫm nghe, một kẻ không màng danh lợi, không màng tiền tài, thì rốt cuộc muốn cái gì?”
Câu hỏi như một chiếc búa tạ giáng xuống. Lê Phụng Hiểu đứng bên cạnh khẽ biến sắc, bàn tay vô thức siết nhẹ chuôi gươm.
Lê Minh không hề né tránh ánh nhìn của hoàng đế. Hắn biết, trước mặt một bậc hùng tài đại lược như Lý Thái Tông, mọi trò khôn vặt đều là tự tìm đường chết.
“Tâu Bệ hạ,” Lê Minh chậm rãi cất lời, từng chữ thốt ra đều mang sức nặng nghìn cân, “thiên hạ đại định dựa vào chính danh và kiếm sắc. Kiếm sắc Bệ hạ đã có Lê tướng quân và ba quân tướng sĩ; chính danh Bệ hạ đã có di chiếu của Tiên hoàng và lòng dân trông đợi. Nhưng một triều đại muốn vững bền trăm năm, ngoài kiếm sắc và chính danh, còn cần những con mắt nhìn trong bóng tối và những bàn tay biết thu dọn tàn cuộc. Thảo dân không muốn làm lưỡi gươm sáng chói để người ta e sợ, thảo dân chỉ muốn làm viên đá lót đường vững chắc dưới chân Bệ hạ.”
Một câu trả lời vừa khéo léo khẳng định lòng trung thành tuyệt đối, vừa kín đáo thể hiện giá trị độc nhất vô nhị của bản thân.
Gian điện lại rơi vào một khoảng im lặng kéo dài.
Lý Thái Tông nhìn Lê Minh rất lâu. Cuối cùng, hoàng đế khẽ gật đầu, trong mắt lóe lên một tia tán thưởng khó phát giác:
“Hay cho câu ‘viên đá lót đường’. Được, trẫm thành toàn cho ngươi. Truyền chỉ: Phong Lê Minh làm Thư lại cửu phẩm tại Trung thư sảnh, chuyên coi sóc tàng thư và sổ sách đinh điền. Nhưng trẫm nói cho ngươi biết, Trung thư sảnh không phải là nơi yên bình để ngươi ngủ ngày đâu.”
“Thần Lê Minh, tạ ơn Bệ hạ long ân!” Lê Minh dập đầu tạ ơn, khóe môi ẩn hiện một nụ cười lạnh.
Bước thứ hai: Hắn đã chính thức đặt chân vào trung tâm quyền lực của vương triều nhà Lý.