Căn nhà kho tàng thư của Trung thư sảnh đêm khuya vắng lặng như tờ, chỉ có tiếng gió lùa qua khe liếp và tiếng chuột gặm chân hòm gỗ sột soạt.
Lê Minh ngồi bên ngọn đèn dầu lạc đã khêu bấc lên mức sáng nhất. Trước mặt hắn không còn là đống giấy tờ bừa bộn như bãi rác của một tháng trước, mà đã được phân loại ngăn nắp thành từng chồng theo mười hai đạo phủ, có đánh dấu thứ tự bằng những mảnh thẻ tre nhỏ gọt nhẵn nhụi.
Hắn dùng một phương pháp mà thời đại này chưa từng biết tới: Phương pháp kế toán kép (double-entry bookkeeping) và bảng ma trận số liệu chéo.
Thay vì đọc từng dòng chữ chân kinh ngoằn ngoèo ghi chép theo lối văn chương ước lệ, Lê Minh trích xuất toàn bộ các con số: Số đinh nộp thuế, sản lượng lúa thực thu, số lượng muối được phân phối, và chi phí vận chuyển thủy lộ từ các vùng biển về kinh kỳ trong suốt tám năm qua.
Khi các con số vô tri được sắp xếp thành các cột đối chiếu logic, một bức tranh hắc ám rợn người dần dần lộ diện dưới ánh đèn leo lét.
“Quả nhiên là có quỷ kế…” Lê Minh lẩm bẩm, ngón tay gõ nhẹ lên một tập hồ sơ có đóng dấu đỏ của đạo Hải Đông (vùng duyên hải Quảng Ninh - Hải Phòng ngày nay).
Đạo Hải Đông là vựa muối lớn nhất của Đại Cồ Việt thời bấy giờ. Theo quy định của triều đình, muối là mặt hàng quốc cấm, do quan phủ độc quyền phân phối để đổi lấy lương thực và duy trì quân đội. Hàng năm, đạo Hải Đông phải nộp về Thăng Long sáu vạn hộc muối hạt bằng đường thuyền dọc theo sông Lục Đầu và sông Nhị Hà.
Thế nhưng, trong sổ sách của sáu năm liên tiếp dưới thời Tiên đế, năm nào cũng có một bản tấu trình báo: “Thuyền vận tải gặp bão lớn ở ngã ba sông Bạch Hằng, chìm mất một vạn hai ngàn hộc muối và ba ngàn hộc gạo chi viện.”
Một năm chìm thuyền thì có thể là thiên tai. Nhưng sáu năm liên tiếp, năm nào cũng chìm đúng vào tháng Tám âm lịch, và số lượng hao hụt năm nào cũng tròn trĩnh đúng một vạn hai ngàn hộc muối, không thừa một lạng, không thiếu một cân!
Lê Minh lập tức lật sang tập sổ đinh bạ của các làng phu chèo thuyền đạo Hải Đông cùng thời kỳ.
Nếu sáu chuyến thuyền lớn bị đắm giữa dòng nước dữ cuốn trôi hàng vạn hộc muối, số phu thuyền và binh lính áp tải tử nạn ít nhất phải lên tới hàng trăm người. Nhưng trong sổ tử tuất của Hộ bộ, suốt sáu năm đó, số phu dịch chết đuối được triều đình cấp tiền mai táng… chỉ vỏn vẹn có ba người!
Thuyền chìm, hàng vạn tấn muối và gạo bốc hơi vào không khí, nhưng phu thuyền thì bình an vô sự trở về làng tiếp tục cày cấy!
“Số muối và gạo đó chưa từng bị chìm dưới đáy sông.” Lê Minh cười lạnh, ánh mắt lóe lên sự khinh miệt sâu sắc. “Chúng đã bị bán lậu ra ngoài cho các thương đoàn người Tống dọc biên giới và các tù trưởng vùng sơn cước để thu về vàng ròng và ngựa chiến!”
Hắn lật đến trang cuối cùng của bản tấu trình xin xóa sổ số lương muối hao hụt qua từng năm. Dưới dòng chữ phê chuẩn màu mực đỏ son của triều đình, luôn luôn có một chữ ký uốn lượn sắc sảo kèm theo triện đồng hình vuông:
Đào Xử Trung — Tham tri chính sự, kiêm quản Nội mật viện sự.
Một đường dây buôn lậu quốc cấm khổng lồ, bòn rút hàng vạn lạng bạc trắng của quốc gia mỗi năm, được bảo kê bởi chính vị quan đầu triều phụ trách văn thư và tài chính!
Số tiền khổng lồ đó đã chảy đi đâu? Nuôi dưỡng sát thủ? Mua chuộc các quan lại địa phương? Hay là để chuẩn bị cho một âm mưu lật đổ ngai vàng lớn hơn cả loạn Tam Vương?
Lê Minh nhẹ nhàng khép tập hồ sơ lại, cẩn thận nhét nó vào sâu bên dưới một chiếc hòm gỗ mục nát có đáy đôi mà hắn đã tự tay chế tạo vài ngày trước.
Hắn biết, đây là một thanh kiếm sắc bén vô song. Nhưng thanh kiếm này quá nặng, nếu một gã thư sinh cửu phẩm như hắn vung nó ra quá sớm, lưỡi kiếm chưa chạm tới cổ Đào Xử Trung thì sức nặng của nó đã đủ nghiền nát xương thịt của chính hắn thành tro bụi.
Hắn cần vây cánh. Hắn cần những đôi mắt và đôi tai ở khắp Thăng Long này.