Đúng một tháng kể từ ngày Lê Minh nhận việc tại Trung thư sảnh.
Sáng sớm hôm ấy, không khí trong sảnh đường ngột ngạt khác thường. Đỗ Quý cùng mấy viên án biện thân tín tụ tập ở gian giữa, thi thoảng lại liếc mắt nhìn về phía căn nhà kho tàng thư ở góc tây bắc với những nụ cười hả hê giấu kín sau chòm ria mép.
“Hôm nay là kỳ hạn cuối cùng rồi.” Đỗ Quý thì thào với viên lại viên ngồi cạnh. “Thằng ranh con ấy cả tháng nay ngày nào cũng chui rúc trong đống giấy mục, nghe đâu còn lang thang ngoài chợ búa kết giao với đám dân hèn. Đống sổ sách mười năm đó, thần tiên cũng không thể đối chiếu xong trong một tháng! Đợi lát nữa Tham tri đại nhân bước vào thăng đường, ta sẽ đích thân dâng sớ hặc tội nó làm trễ nải quốc sự, cho nó nếm thử ba mươi trượng của Hình bộ xem còn dám làm bộ thanh cao nữa không!”
Đúng giờ Thìn, tiếng chuông báo hiệu vang lên. Tham tri chính sự Đào Xử Trung trong bộ quan phục lụa tía thêu chim hạc tam phẩm, ung dung bước vào sảnh đường, ngồi xuống chiếc ghế bọc nệm gấm ở vị trí chủ tọa.
“Các nơi đã chuẩn bị xong các bản tấu trình về việc giảm trừ thuế khóa mùa xuân để trình lên Bệ hạ chưa?” Đào Xử Trung nhấp một ngụm trà sen, giọng điệu từ tốn cất lên.
Đỗ Quý lập tức bước ra khỏi hàng, quỳ xuống chắp tay:
“Khởi bẩm Tham tri đại nhân, các bộ phận đều đã hoàn tất, duy chỉ có phần đối chiếu số liệu đinh bạ và quân lương mười hai đạo giao cho Thư lại Lê Minh phụ trách suốt một tháng qua vẫn chưa thấy…”
“Tiểu lại Lê Minh, xin dâng bản tấu đối chiếu thuế lương mười hai đạo lên Tham tri đại nhân!”
Một giọng nói trầm ấm, rõ ràng đột ngột cắt ngang lời Đỗ Quý.
Lê Minh từ trong gian kho bước ra. Quần áo hắn chỉnh tề, mũ phác đầu ngay ngắn, trên tay bưng một chiếc khay gỗ phủ vải điều, bên trên đặt một tập tài liệu bọc giấy dó mới tinh, dày chưa đầy nửa tấc.
Đỗ Quý trố mắt nhìn tập tài liệu mỏng dính, cười khẩy một tiếng đầy châm chọc: “Lê Minh! Đống sổ sách chất cao như núi của mười hai đạo trong tám năm, ngươi làm một tháng trời mà chỉ viết được có bấy nhiêu trang giấy này thôi sao? Ngươi coi thường quốc sự, dám đem đồ bỏ đi này ra lừa gạt đại nhân à?”
Lê Minh không thèm liếc nhìn Đỗ Quý lấy một cái. Hắn tiến thẳng đến trước bàn của Đào Xử Trung, cung kính quỳ một gối, nâng khay tài liệu lên quá đầu:
“Bẩm Tham tri đại nhân, số liệu cũ tuy nhiều nhưng lộn xộn, trùng lặp và chứa nhiều sai số do lối ghi chép tản mạn trước đây. Tiểu lại đã lược bỏ những phần rườm rà, dùng phép lập bảng đối chiếu chéo giữa ‘sản lượng muối thực tế của duyên hải Hải Đông’ và ‘nhu cầu bảo quản lương thảo biên viễn’. Mọi số liệu trong mười trang này đều có thể truy ngược lại chính xác từng trang, từng dòng trong hòm tàng thư số ba đến số chín.”
Đào Xử Trung khẽ nhíu mày, đưa tay đón lấy tập tài liệu. Ban đầu, y chỉ định lướt qua một cách chiếu lệ rồi tìm cớ khiển trách để giữ thể diện cho thuộc hạ Đỗ Quý.
Nhưng khi ánh mắt y vừa chạm vào trang giấy đầu tiên, ngón tay đang cầm chén trà sen của y bỗng nhiên khựng lại giữa không trung.
Bản tấu của Lê Minh không hề viết theo lối văn biền ngẫu sáo rỗng thường thấy. Nó được trình bày thành các bảng biểu cực kỳ khoa học, rõ ràng và mạch lạc đến mức rợn người.
Nhưng điều khiến tim Đào Xử Trung đập loạn một nhịp, mồ hôi lạnh bắt đầu rỉ ra sau gáy, chính là nội dung của phần thứ ba:
‘Kiến nghị về việc điều chỉnh định mức hao hụt muối vận tải đường thủy tại đạo Hải Đông.’
Lê Minh không hề viết một chữ nào tố cáo Đào Xử Trung tham nhũng hay buôn lậu. Hắn viết bằng giọng điệu của một thuộc hạ hết lòng vì triều đình, ca ngợi công đức thương dân của Đào Tham tri. Nhưng ngay sau đó, hắn dùng các số liệu đối chiếu hoàn hảo để chỉ ra rằng: Nhờ công đức của Tiên đế và sự thanh bình của bờ cõi, luồng lạch sông Bạch Đằng sáu năm qua vô cùng thuận lợi, tỷ lệ thuyền chìm thực tế theo sổ đinh bạ chỉ là một phần ngàn. Vì vậy, hắn “kính cẩn đề xuất” bãi bỏ định mức hao hụt một vạn hai ngàn hộc muối mỗi năm, đưa toàn bộ số muối dôi dư đó nhập thẳng vào quốc khố để Bệ hạ dùng làm quỹ chẩn cấp cho dân nghèo mùa hạn hán!
Một đòn “rung cây dọa khỉ” tuyệt đỉnh!
Nếu Đào Xử Trung bác bỏ bản tấu này, y sẽ phải giải thích trước mặt Hoàng đế tại sao đường sông thuận lợi mà năm nào cũng mất đúng một vạn hai ngàn hộc muối mà không có phu thuyền nào chết.
Còn nếu y chấp thuận bản tấu, toàn bộ nguồn béo bở nuôi sống đường dây ngầm của y sẽ lập tức bị chặt đứt tận gốc rễ!
Từng dòng chữ trên trang giấy dó trắng muốt lúc này trong mắt Đào Xử Trung không khác gì những mũi kim châm thẳng vào huyệt đạo chí mạng của y.
Đào Xử Trung từ từ ngẩng đầu lên. Ánh mắt hiền từ thường ngày đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một cái nhìn lạnh lẽo, thâm độc như rắn độc nhìn con mồi.
Y nhìn chăm chú vào người thanh niên cửu phẩm thư lại đang quỳ phục dưới chân mình, giọng nói trầm xuống một cách đáng sợ:
“Bản tấu này… là do chính tay ngươi nghĩ ra và viết ra?”
“Khởi bẩm đại nhân,” Lê Minh dập đầu, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười không ai nhìn thấy, “tiểu lại ngu muội, chỉ mong được san sẻ chút gánh nặng cùng đại nhân và triều đình.”
Căn phòng rơi vào một khoảng im lặng đến rợn người. Đỗ Quý đứng bên cạnh hoàn toàn không hiểu chuyện gì đang xảy ra, chỉ thấy sắc mặt của vị Tham tri quyền quý bỗng chốc trắng bệch như người vừa chết trôi.
Sóng ngầm nơi sảnh đường đã bắt đầu nổi phong ba.