Ngõ Vạn Bảo nằm nép mình phía sau tường thành phía Tây Thăng Long, nơi tập trung những căn nhà mái rạ xập xệ của tầng lớp bần dân và những quan lại hàn vi thất thế. Đêm rằm tháng sáu, ánh trăng vằng vặc bị những đám mây đen vần vũ che khuất quá nửa, chỉ để lại những vệt sáng nhờ nhờ soi rọi con đường đất lầy lội sau cơn mưa rào.
Một bóng người choàng áo tơi lá gõ nhẹ ba tiếng dứt khoát lên cánh cổng tre ọp ẹp của một ngôi nhà tranh ba gian xiêu vẹo.
“Kẹt” một tiếng, cánh cửa mở hé. Một thiếu niên chừng mười lăm tuổi, mặc áo vải thô vá chằng vá đụp, cầm chiếc đèn dầu hoa hồi nhìn ra: “Người tìm ai?”
“Làm phiền tiểu đệ vào bẩm báo với Trần lão ngự sử, có kẻ hậu bối mượn danh nghĩa ‘hạt muối ven sông Đáy’ xin vào bái kiến.” Lê Minh hạ thấp vành nón lá, giọng nói bình thản nhưng ẩn chứa uy lực kỳ lạ.
Thiếu niên thoáng ngạc nhiên, nhưng nghe đến bốn chữ “hạt muối ven sông”, sắc mặt lập tức biến đổi, vội vã kéo rộng cánh cổng: “Mời tiên sinh vào, gia gia đang đợi trong thư phòng.”
Gian phòng trong của Ngự sử Trần Cảnh Hưng thanh bần đến mức khiến người ta phải chạnh lòng. Trên chiếc chõng tre ọp ẹp lót manh chiếu rách, một ông lão tóc bạc trắng như cước, chòm râu dài chạm ngực đang cặm cụi đọc sách dưới ánh sáng le lói của ngọn đèn dầu lạc cạn đáy. Mắt trái của ông phủ một lớp màng đục trắng dã — vết tích của một trận đòn tra tấn dã man trong ngục tối thời Lê Ngọa Triều khi ông dám can gián bạo chúa. Nhưng con mắt phải còn lại của ông thì sáng quắc, sâu thẳm và lạnh lùng như một lưỡi gươm vừa rút khỏi vỏ.
“Lê xá nhân, nghe đồn ngươi đang thổ huyết hấp hối trên giường bệnh ở phường Thái Cực, cớ sao đêm hôm khuya khoắt lại mò đến căn lều rách này của lão hủ?” Trần Cảnh Hưng không ngẩng đầu lên, giọng nói khàn đặc nhưng âm vang như tiếng chuông đồng rạn.
Lê Minh tháo nón lá, cởi áo tơi vắt lên cột tre, khẽ khom người thi lễ: “Bệnh của vãn bối là bệnh giả để cầu an, còn cái ung nhọt của giang sơn này mới là bệnh thật đang mưng mủ, nếu không có dao sắc của lão ngự sử khoét đi, e rằng Đại Cồ Việt sẽ mất máu mà chết.”
Trần Cảnh Hưng lúc này mới chậm rãi đặt cuốn sách xuống, con mắt độc nhất nhìn xoáy vào mặt Lê Minh: “Ngươi mới hai mươi tư tuổi, dựa vào chút cơ mưu vặt vãnh dẹp loạn Tam Vương mà leo lên chức Trung thư xá nhân, nay lại muốn nhúng tay vào đại sự của triều đình? Đào Xử Trung là rễ đa gốc đề ba triều đại, vây cánh trải khắp lục bộ mười đạo. Ngươi tưởng mượn tay lão già mù này dâng một tờ tấu sớ là có thể lật đổ được hắn sao? Hay ngươi muốn lão phu chết trước để ngươi giẫm lên xác lão mà mưu cầu danh lợi?”
Lời nói cay độc, sắc bén như kim châm rạch vào da thịt. Nhưng sắc mặt Lê Minh vẫn không hề đổi sắc. Hắn kéo chiếc ghế đẩu duy nhất lại gần chõng tre, ngồi xuống, điềm tĩnh nhìn thẳng vào mắt vị Thiết Ngự sử lừng danh:
“Lão đại nhân nói đúng. Nếu chỉ vì danh lợi cá nhân, Lê Minh này đã ngoan ngoãn nhận hai hộp sâm nhung của Đào Xử Trung mà an phận thủ thường, đợi dăm ba năm nữa bám đuôi hắn để leo lên chức Thị lang. Nhưng ngài có biết vì sao mười vạn hộc thóc thuế từ Diễn Châu chuyển về bến Triều Đông chỉ còn lại ba vạn? Vì sao diêm dân ven biển Nghệ An phải ăn cháo cám thay cơm vì giá muối bị ép xuống đáy bùn, trong khi người dân Thăng Long phải mua một thỏi muối bằng một cân bạc trắng?”
Lê Minh rút từ trong ngực áo ra chiếc ống trúc, tháo nắp, rút ra mảnh lụa trắng ghi chép chi tiết hành trình của một trăm thuyền buôn lậu và bản sao cuốn sổ kép của Nguyễn Doãn, đặt trang trọng lên bàn tre trước mặt ông lão.
Dĩ nhiên, trước khi đến đây, Lê Minh đã dùng dao cạo sạch sẽ con dấu nửa hình chim phượng của Mai Thái hậu. Hắn hiểu rõ, muốn diệt trừ gian thần, không được kéo theo hoàng quyền vào đường cùng. Mục tiêu duy nhất lúc này chỉ có thể là Đào Xử Trung.
Trần Cảnh Hưng cầm mảnh lụa lên, ghé sát vào ngọn đèn dầu. Con mắt còn lại của ông mở to dần, từng đường gân máu đỏ ửng hằn lên nơi tròng mắt. Ngón tay gầy guộc như cành củi khô của ông run lên bần bật khi đọc đến danh sách ba mươi trạm tuần ty tiếp tay buôn lậu và con số hàng vạn lạng bạc trắng chảy vào tư dinh họ Đào.
“Súc sinh… Lũ mọt nước hại dân!” Trần Cảnh Hưng đập mạnh bàn tay xuống chõng tre, ngực phập phồng dữ dội vì phẫn nộ. “Nguyễn Doãn… hắn chết thật rồi sao?”
“Uống thạch tín mà chết.” Giọng Lê Minh lạnh băng. “Vợ con hắn đang nương náu tại chùa Diên Hựu. Đêm rằm tháng này, một trăm thuyền hàng chở muối lậu và gạo khống sẽ cập bến Vạn Xuân. Đây là cơ hội duy nhất. Nếu bỏ lỡ, một trăm thuyền ấy sẽ hóa thành tro bụi hoặc hợp thức hóa vào kho quân lương, và vĩnh viễn không còn ai lật lại được vụ án này.”
Trần Cảnh Hưng ngước mắt nhìn Lê Minh. Trong ánh mắt già nua ấy lúc này không còn sự nghi kỵ, mà thay vào đó là một nỗi kinh ngạc xen lẫn bi tráng: “Tiểu tử ngươi tâm tư thâm trầm, hành sự kín kẽ đến mức rợn người… Dâng tờ tấu này, lão phu xem như đã đặt chiếc đầu bạc này lên thớt chém. Ngươi có dám cược cùng lão phu không?”
Lê Minh đứng dậy, chắp tay cúi gập người chín mươi độ: “Thần dẫu thịt nát xương tan, cũng nguyện làm một hòn đá lót đường cho lão ngự sử vung đao trảm gian tà!”
Trần Cảnh Hưng cười lớn, tiếng cười vang vọng trong đêm mưa: “Tốt! Khá cho câu ‘hòn đá lót đường’! Ngày mai trên điện Càn Nguyên, lão phu sẽ để lũ giòi bọ ấy biết thế nào là sấm sét ngự tiền!”