Điện Tuyên Đức uy nghiêm trầm mặc dưới bầu trời u ám. Sau buổi thiết triều sáng, Lý Thái Tông không về hậu cung mà hạ chỉ triệu tập một cuộc mật nghị tại Ngự thư phòng.
Không khí trong thư phòng ngột ngạt đến mức nghe rõ cả tiếng than hoa nổ lép bép trong chiếc lò đồng chạm trổ hình rồng thời Lý. Trên chiếc sập gụ khảm ốc xà cừ, hoàng đế Lý Thái Tông mặc áo long bào màu vàng nghệ thêu rồng ẩn mây, khuôn mặt chữ điền cương nghị lộ vẻ trầm tư. Đôi mắt sắc sảo của vị hoàng đế từng xông pha trận mạc đảo qua bốn người đang quỳ trước ngự tọa.
Thái úy Lương Nhậm Văn quỳ ở vị trí đầu tiên bên hữu, râu tóc hoa râm, vạt áo gấm viền chỉ vàng phủ dài trên sàn đá hoa cương. Bên tả là Tể tướng Lý Đạo Kỷ cùng Vũ vệ tướng quân Lê Phụng Hiểu. Lê Minh quỳ ở vị trí cuối cùng, chiếc áo sam xanh lục của chức thất phẩm Viên ngoại lang trông thật khiêm nhường giữa những chiếc áo bào đỏ tía quyền quý.
“Lương ái khanh,” Thái Tông lên tiếng, giọng trầm ấm nhưng ẩn chứa uy quyền vô hình. “Bản tấu của khanh về việc điều chỉnh lệ ngục tụng ở các đạo ngoài kinh kỳ, trẫm đã xem qua. Hôm nay trẫm muốn nghe khanh nói rõ hơn trước mặt các đại thần.”
Lương Nhậm Văn dập đầu bái lạy, phong thái ung dung đĩnh đạc của một nguyên lão tam triều: “Khởi bẩm Bệ hạ. Thánh triều mở vận, bốn cõi thái bình. Nhưng gần đây thần nhận thấy việc hình án dồn hết về Hình bộ kinh kỳ gây ra nhiều điều bất tiện. Kẻ phạm tội ở tận Diễn Châu, Ái Châu, hay thượng du Đăng Châu phải giải về Thăng Long thụ lý, đường sá xa xôi vạn dặm, lam chướng nghìn trùng, kẻ có tội chưa kịp định án thì đã chết vì dịch bệnh, dân chúng kêu than thống thiết.”
Hắn dừng lại một nhịp, liếc mắt nhìn hoàng đế rồi tiếp tục với giọng đầy vẻ ưu ái cho muôn dân: “Bởi vậy, thần kính cẩn tâu xin Bệ hạ noi theo lệ cũ thời Tiên đế: phàm là án trộm cướp, tranh chấp đất đai, hình ngục ở các lộ, hãy giao toàn quyền phân xử và định đoạt cho các Đô thống phủ cùng thổ hào địa phương tự xét xử. Vừa giảm gánh nặng cho Hình bộ, vừa an lòng các hào tộc phên dậu.”
Lê Phụng Hiểu mày rậm nhíu chặt, toan mở miệng cãi nhưng bị Tể tướng Lý Đạo Kỷ kín đáo liếc mắt ngăn lại. Lương Nhậm Văn nói rất khéo, lấy danh nghĩa “thuận lòng dân” và “noi theo Tiên đế” — hai chữ ấy là kim bài miễn tử ở chốn triều đình, chạm vào là mang tội bất hiếu, bất mục.
Thái Tông im lặng, ngón tay khẽ gõ nhịp trên tay ngai. Ánh mắt hoàng đế đột ngột chuyển sang góc phòng: “Lê Minh.”
“Có thần.” Lê Minh cúi đầu cung kính.
“Hình bộ nha môn của ngươi quản lý sổ sách ngục tụng cả nước. Lời Thái úy vừa tâu, ngươi thấy thế nào?”
Một câu hỏi đặt Lê Minh vào miệng cọp. Thuận theo Lương Nhậm Văn thì quyền lực pháp trị của trung ương tan rã; phản bác Lương Nhậm Văn thì mang danh chống đối di huấn của Thái Tổ và xúc phạm đệ nhất quyền thần.
Lê Minh hít sâu một hơi. Hắn ngẩng đầu lên, ánh mắt trong trẻo nhưng thâm sâu dị thường, không hề có nửa phần né tránh: “Khởi bẩm Bệ hạ. Lời tâu của Thái úy quả thực xuất phát từ lòng thương dân chịu cảnh xa xôi cách trở. Nhưng nếu thần không nói thật, e rằng giang sơn xã tắc sẽ vì một chữ ‘thương dân’ ấy mà ngấm ngầm gặp họa.”
Lương Nhậm Văn khẽ giật khóe mắt, nhưng ngoài mặt vẫn mỉm cười điềm tĩnh: “Ồ? Lê đại nhân tuổi trẻ tài cao, xin cho lão phu được rửa tai lắng nghe xem họa ở chỗ nào?”
Lê Minh không nhìn Lương Nhậm Văn, hắn hướng thẳng về phía ngai vàng: “Bệ hạ, Tiên đế dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, đặt tên là Đại La rồi đổi thành Thăng Long, dụng ý là muốn quy tụ bốn phương về một mối. Nền tảng của một vương triều vững mạnh không nằm ở việc quân đội đông bao nhiêu, mà nằm ở chỗ ‘Lệnh xuất tự Thiên tử, Pháp định tự Triều đình’.”
Hắn dừng lại, giọng đanh thép như tiếng chuông đồng: “Nếu đem quyền xét xử sinh sát giao về cho hào tộc các châu tự quyết, thì dân chúng nơi phên dậu chỉ biết có Đô thống phủ, chỉ sợ uy quyền của thổ hào, mà không còn biết trên đầu có Hoàng đế Thăng Long! Năm xưa loạn Tam Vương, chẳng phải cũng vì các vương và thế tộc địa phương tự nắm quyền tư pháp, tự nuôi tư binh mà thành loạn đó sao? Nay nếu phân chia quyền của Hình bộ, chẳng khác nào tự tay bẻ gãy gươm báu của Bệ hạ, nuôi dưỡng chư hầu cát cứ trá hình!”
“Càn rỡ!” Lương Nhậm Văn lớn tiếng nạt, râu tóc rung lên. “Ngươi dám lấy việc loạn phản thần ra để vu khống lòng trung thành của hào tộc các đạo sao? Bọn họ vì vương triều mà đổ máu nơi biên ải, ngươi một tên thư sinh miệng còn hôi sữa, chỉ biết ngồi ôm sách vở mà dám chia rẽ quân thần?”
“Hạ thần không chia rẽ, hạ thần chỉ luận luật!” Lê Minh không hề nao núng, giọng hắn vẫn bình thản đến rợn người. “Thần xin hỏi Thái úy: Nước có luật vua, nhà có gia pháp. Nếu người dân Diễn Châu bị thổ hào ức hiếp oan uổng, họ muốn kêu oan thì kêu với ai khi chính thổ hào là kẻ nắm quyền phán quyết? Chẳng lẽ Thái úy muốn biến dải đất phương Nam thành một vương quốc độc lập không cần đến luật pháp của Hoàng triều?”
“Ngươi…” Lương Nhậm Văn nghẹn họng. Từng câu từng chữ của Lê Minh đều đóng đinh vào tử huyệt: quyền lực tối cao của Hoàng đế!
Lý Thái Tông ngồi trên ngai vàng, ánh mắt lóe lên một tia sáng sắc lạnh. Vị hoàng đế này cả đời phấn đấu để củng cố nền trung ương tập quyền, lời của Lê Minh đánh trúng tim đen của ngài. Nhưng ngài cũng hiểu, họ Lương thế lực quá lớn, chưa thể một đòn quật ngã.
“Được rồi.” Thái Tông vung tay áo, cắt đứt cuộc tranh cãi. “Lời Lương ái khanh có lý thương dân, nhưng lời Lê Minh lại là phép tắc muôn đời của xã tắc. Việc này tạm gác lại. Quyền thụ lý đại án vẫn quy về Hình bộ kinh kỳ, chỉ cho phép các châu xử lý việc tranh chấp ruộng đất nhỏ. Bãi nghị!”
“Hoàng thượng anh minh!”
Các đại thần đồng thanh lạy tạ. Khi lui ra ngoài hành lang ngự uyển, mưa phùn bắt đầu rơi lất phất trên những bậc thềm đá chạm rồng.
Lê Minh bước chậm lại phía sau. Bỗng nhiên, một bóng người dừng lại chắn trước mặt hắn. Là Lương Nhậm Văn.
Lão Thái úy chắp hai tay sau lưng, quay người lại nhìn Lê Minh. Gương mặt nhăn nheo của lão không hề có vẻ giận dữ vừa rồi trong điện, thay vào đó là một nụ cười nhàn nhạt, ánh mắt lạnh lẽo như mắt rắn độc nhìn con mồi.
“Lê đại nhân khẩu tài tuyệt hảo, biện bác như nước chảy mây trôi,” Lương Nhậm Văn khẽ nói, âm thanh chỉ đủ hai người nghe. “Chỉ tiếc là… ở đời này, cây quá thẳng thì dễ gãy, người quá thông minh thì khó thọ. Phúc mỏng mà gánh chí lớn, e rằng cái giá phải trả không chỉ là chiếc mũ quan đâu.”
Lê Minh chắp tay hành lễ, khóe môi khẽ cong lên một nét cười lạnh lùng: “Đa tạ Thái úy đã dạy bảo. Nhưng hạ thần chỉ biết, đá dù cứng đến đâu, nước chảy mãi đá cũng phải mòn. Huống chi… dưới gầm trời này, mây đen dù dày đặc cũng không thể che kín ánh mặt trời mãi mãi.”
Lương Nhậm Văn hừ lạnh một tiếng, vung tay áo bước nhanh xuống thềm ngọc.
Lê Minh đứng nhìn theo bóng lưng của lão già quyền khuynh triều dã, lòng hắn trĩu nặng. Hắn biết, trận chiến ngự thư phòng này hắn đã thắng một nước cờ, nhưng chính chiến thắng đó đã kích hoạt quả bom nổ chậm tàn khốc nhất mà Lương Nhậm Văn đã chuẩn bị sẵn.