Gió mùa đông bắc rít từng cơn lạnh buốt qua những khe cửa sổ của Xu mật viện.
Bên chiếc bàn sa bàn đắp bằng cát ẩm và đất sét mô phỏng địa hình hiểm trở của vùng biên ải Cao Bằng — Quảng Nguyên, ba ngọn đèn lồng lớn được thắp sáng trưng. Lê Minh đứng khoanh tay, bên cạnh là viên danh tướng cấm quân Lê Phụng Hiểu cùng các tham mưu quân vụ thân tín.
Lê Minh dùng một que trúc chỉ vào thung lũng Thảng Do — một dải đất hẹp nằm kẹp giữa ranh giới Đại Cồ Việt và Ung Châu của nhà Tống:
“Nùng Tồn Phúc năm xưa cậy hiểm xưng vương, bị đại quân bệ hạ quét sạch chém đầu thị chúng. Nhưng Nùng Trí Cao — đứa con thứ của hắn — không phải là một tên tù trưởng man di tầm thường. Hắn thông minh, giảo hoạt, lại từng đọc sách vở phương Bắc. Bản tin mật thám của Hàn Phong báo về cho thấy: Trí Cao đã tập hợp được hơn hai ngàn dũng sĩ người Tày, Nùng trung thành, ngầm đóng quân tại trại Thảng Do.”
Lê Phụng Hiểu nhíu đôi mày rậm, giọng ồm ồm như chuông đồng:
“Một tên tiểu tử Nùng Trí Cao cùng hai ngàn tàn binh thì làm nên trò trống gì? Chỉ cần bệ hạ hạ lệnh, Phụng Hiểu này nguyện dẫn ba ngàn thiết kỵ cấm quân san phẳng thung lũng Thảng Do trong mười ngày!”
“Lê tướng quân dũng mãnh vô song, việc san phẳng Thảng Do không khó,” Lê Minh khẽ lắc đầu, ánh mắt thâm trầm nhìn sang hướng đông bắc sa bàn, nơi ghi hai chữ Ung Châu: “Nhưng tướng quân có nghĩ tới: Tại sao một kẻ tàn binh bại trận như Nùng Trí Cao lại có đủ bạc vàng để mua sắm nỏ cứng và ngựa chiến? Tại sao các đồn canh của quân Tống tại Ung Châu và Khâm Châu lại mở toang biên ải cho thương đoàn của Trí Cao tự do mua bán muối và sắt?”
Lê Phụng Hiểu sững sờ: “Ý của Thị lang là… có bàn tay của người Tống nhúng vào?!”
“Không chỉ nhúng vào, mà là mượn đao giết người!” Lê Minh gõ que trúc lên sa bàn, từng lời đanh thép: “Hoàng đế Tống Nhân Tông ở Biện Kinh tuy ngoài mặt phong cho bệ hạ tước Nam Bình Vương, hàng năm nhận triều cống hữu hảo, nhưng triều thần phương Bắc chưa bao giờ từ bỏ dã tâm thôn tính phương Nam. Bọn quan viên kinh lược sứ Quảng Nam Tây lộ của nhà Tống đang dung dưỡng cho Nùng Trí Cao. Bọn chúng muốn Trí Cao làm con tốt thí quấy nhiễu biên cương Đại Cồ Việt, tiêu hao binh lực của ta.”
Hắn hạ giọng, đôi mắt sâu thẳm ánh lên tia nhìn sắc lạnh của một người nắm rõ từng trang sử ngàn năm sau:
“Nếu ta điều đại quân lên dẹp loạn, quân Tống sẽ lấy cớ ta xâm phạm biên giới để động binh. Nếu ta làm ngơ, Trí Cao sẽ tích tụ lực lượng, tự lập vương quốc, xé toang tấm bình phong che chắn phía bắc Thăng Long. Đây là kế ‘xua hổ nuốt sói’ cực kỳ hiểm độc của Biện Kinh!”
Các quan viên trong Xu mật viện nghe xong đều toát mồ hôi hột. Tầm nhìn chiến lược vượt tầm thời đại của vị Trung thư thị lang trẻ tuổi khiến đám võ tướng quen nghề cung kiếm phải bội phục sát đất.
“Vậy theo ý Thị lang, chúng ta phải ứng phó ra sao?” Lê Phụng Hiểu chắp tay hỏi, ngữ khí đã hoàn toàn chuyển sang kính trọng.
“Địch động trong tối, ta không thể đánh mù quáng ngoài sáng,” Lê Minh thong thả buông que trúc xuống: “Trước hết, tăng cường phòng thủ các đèo ải ở Lạng Sơn và Cao Bằng, nhưng tuyệt đối không được vượt biên giới khiêu khích. Thứ hai, cử mật thám giả trang làm lái buôn chè và vải thâm nhập vào Ung Châu, điều tra xem viên quan nào của triều Tống đang trực tiếp chống lưng cho Nùng Trí Cao. Muốn nhổ cỏ, phải nhổ tận gốc!”
Sau khi bãi nghị, Lê Minh rời Xu mật viện một mình. Đêm đã về khuya, sương mù giăng kín các ngõ ngách Thăng Long. Trong lòng hắn dấy lên một cảm giác bất an sâu sắc.
Lịch sử đang chuyển mình theo đúng những quỹ đạo khốc liệt của nó. Nùng Trí Cao sắp sửa làm bùng nổ một trận cuồng phong rúng động cả hai đế chế Tống — Lý. Và hắn — Trần Minh Khải — đang đứng ngay tại tâm bão của dòng thời gian.